Beelddenker en het tempo van het kind is belangrijker dan het tempo van de toets

We zitten samen in het lichte, ruime, rustige lokaal. Ik begeleid een rasechte prachtige beelddenker. Half uur voor de pauze en een half uur erna. Kamers in het hoofd worden opgeruimd en na de braingym gaat de concentratieknop aan. Na de leukere interactieve dingen, woordjes visueel opslaan en wat speelse taaloefeningen komt het rekenen. Mijn rust en mijn stem hebben altijd zijn weerslag op hem, dat weet ik. Ook al vindt hij het niet leuk hij haalt vertrouwen uit mijn benadering dat hij het kan. 

“Doe al je kamers dicht. Lekker rustig op de gang. Ga naar je rekenkamer en ga voor het 100-veld staan. Laat alle cijfers goed tot je doordringen. Maak dan de sommen op het werkblad. Lukt het niet in de rekenkamer in je hoofd dan gebruik je het werkblad. Kijk maar hoe ver je komt.”

ObservatieIk observeer. Zonder oordeel vanuit mijn neutraal. Hij zit rustig op zijn stoel, beide benen op de grond, de ogen helder. Een gelijkmatige diepe lage ademhaling. Zijn linkerhand friemelt met zijn spinner, met zijn rechterhand schrijft hij de antwoorden. Twee keer gebruikt hij zijn werkblad Halverwege heeft hij een wegdroompje. Na 4 minuut 30 heeft hij de 7 rijtjes sommen af. Foutloos. Dat gaat natuurlijk straks in zijn schriftje waar hij al het goede in verzamelt. Na uitgebreide complimentjes en een high-five geef ik de volgende instructie;

“Draai je werkblad om. Nu krijg je telkens 1 minuut. Als de minuut om is zal ik je dat vertellen en begin je met de volgende regel sommen. Lukt het niet in de rekenkamer in je hoofd dan gebruik je het werkblad. De minuut gaat nu in…”

Ik observeer. Zonder oordeel, vanuit mijn neutraal, met stopwatch. De spinner ligt nu vergeten op de rand van zijn tafel. Hij zit op het puntje van zijn stoel en zijn benen wiebelen voortdurend. De ogen schieten van zijn blad heen en weer naar mijn gezicht in wat mij overkomt als blinde paniek. Zijn ademhaling is onregelmatig en hoog. Zijn werkblad schuift heen en weer. Regelmatig staart hij naar het witte whiteboard voor hem. Telkens als de ene minuut is afgelopen en ik het startsein geef voor de volgende siddert hij en schudt onrustig met zijn armen. 

In 3 minuten iets meer dan 3 rijtjes sommen. Hij heeft ineens de 3 en de 9 allebei omgedraaid. Ik benadruk dat hij 7 van  de 15 sommen goed heeft.

In alle rust zijn er in 4 en een halve minuut, 35 sommen gemaakt, alle 35 goed.

Onder tijdsdruk zijn in 3 minuten 15 sommen gemaakt met omgedraaide cijfers, 7 goed. 

Ik heb geobserveerd. Waargenomen wat ik eigenlijk wel wist. Bepaalde deadlines kunnen ons beslist stimuleren maar wij beelddenkers gaan fysiek en mentaal vet in de stress onder deze specifieke tijdsdruk. Daar kan geen Poweradem of Faalangstsjabloon tegenop. Hoe hard kun je zwemmen in 1 minuut; Klaarrrr voor de start? AF ! Hoeveel sommen zijn er fout in 1 minuut? Klaarrr voor de start? HELP ! 

“Tja, leuk hoor wat je doet met hem maar het telt niet mee. Hij moet net als de andere kinderen gewoon tijdens de toets in de klas maar eens laten zien wat hij kan”, zegt de leerkracht, nauwelijks opkijkend van haar scherm waar ze het zoveelste verslag invoert. 

Geen kwaad woord over andere scholen waar ik binnenkom. Geen verwijt naar de gedreven leerkrachten die wel alles willen doen wat binnen hun vermogen ligt om anders lerenden te helpen. Maar ik fietste dit keer de 7,2 km naar huis in minder dan een kwartier, buiten adem, zonder een verkeerslicht te hebben gezien.

Gelukkig regende het onderweg.

Geplaatst in Beelddenken | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

Beelddenker en ik heb het ook van mijn vader

Vader en zoonMeestal kom ik bij de mensen thuis. Voor korte of langere tijd mag ik deel uit maken van het gezin, hun systeem. Meestal leggen de moeders het eerste contact. Ze bellen me over hun zoon, een heel enkele keer over hun dochter. Vaak, niet altijd, maar wel vaak, zijn het de vaders waarbij uiteindelijk de kwartjes ratelend vallen bij de intake. Dat begint met; “Hij lijkt op mij!” Tot de soms onthutsende ontdekking; “Verrek, ik ben het ook!”  In met name het werkende leven heeft de vader dan simpelweg weten te overleven. In zijn tijd was er nog niets, je kon gewoon leren of je kon het niet. Vaak zitten ze wel in beroepen als projectleiders, reclame, de maak-industrie, ontwerpers, ingenieurs en architecten, muzikant of zelfstandig ondernemer.

vaders en hun zonen

Vaak ook niet. En dan is het nog meer overleven, onder presteren met een vaag idee dat het allemaal beter zou kunnen als… 

Wat vader en zoon hierdoor wel ontdekken is waarom ze altijd al zo goed communiceerden op hun eigen in beelden denkende manier. Of dat ze elkaar nu ineens veel beter begrijpen op een diepere laag. Hoe dan ook, het maakt heel veel los bij de beelddenkende vader.

De zoon leert in korte tijd van mij zijn hoofd op te ruimen, leert hoe hij leert, legt verbindingen tussen de beide hersenhelften, voelt zich lekkerder in zijn vel en gaat beter presteren op school. “Ik heb een ander kind in huis”, zeggen de moeders al snel. 

Vader en zoon

Generaliserend zijn de niet-in-beelden-denkende vaders zelden bij een sessie aanwezig, hoogstens bij de intake. De beelddenkende vader wil er altijd bij zijn wat het ook kost. Dat zijn de sessies waarbij ik multi taskend op 3 sporen draai, kan het niet anders uitleggen. Het eerste spoor is altijd voor mijn cliëntje, het tweede spoor is voor de auditief in gestelde moeder die haar kind (en dus vaak haar man) probeert te begrijpen en het derde spoor is voor de vader bij wie van alles op zijn plek valt waarbij veel stuiterende vragen vrij komen. Dat worden prachtige gesprekken na de eigenlijke sessie in onze eigen flipperkast-stijl, ontroerende herkenning en erkenning van wat er bij zoon en vader nu mag zijn. 

En ja, ik heb het ook van mijn vader. 

Geplaatst in Beelddenken | Tags: , , , | 1 reactie

Beelddenker en het verlangen een grijs schaap te zijn

Net als jij wilde ik niet anders zijn dan de rest. Deed ik er alles aan om maar niet op te vallen. Net als jij probeerde ik mij wanhopig aan te sluiten bij de middelmaat, niet goed, niet slecht. Normaal zijn stond altijd boven aan mijn verlanglijstje. Om dat te bemachtigen had ik alles over. Net als jij werd ik daardoor voor eigenwijs versleten. Elke hulp wees ik af want dan zouden ze wel eens kunnen ontdekken hoe ik in elkaar stak. Net als jij was ik doodsbang dat ze de chaos aan beelden in mijn hoofd zouden zien en er achter zouden komen dat ik anders was. Deed er alles aan om niet te laten merken dat ik grootse dromen zag op klaarlichte dag zittend aan het raam in het klaslokaal. Als ik dan, net als jij, mijn mond weer eens niet kon houden en complimenten kreeg over een diepzinnig antwoord dan schoot ik onmiddellijk terug in mijn zelfgebouwde schulp want stel je voor, lag mijn anders zijn bijna open en bloot op tafel. 

verhalenvertellerNet als jij was ik in het speelkwartier de koning. Want het spel, het verhaal, het avontuur dat hing daar van mij af.  Ik kon dan misschien niet leren op de manier van de grijze middenmoot, maar fantaseren en verhalen vertellen dat kon ik als de beste, net als jij. Geen plan was te dol, ik zag het allemaal voor me en de groep deed gretig mee. 

De klas was te donker, de meester te saai, in de lesstof vond ik alleen maar hiëroglyfen. Weer datzelfde rijtje domme sommen. Weer diezelfde laffe letters, krul na krul. Bij biologie had ik alles kunnen vertellen wat ik wist als buitenkind. Dat mocht natuurlijk niet. De meester was aan het woord en hij las slaapverwekkend voor uit een nog saaier boek. Net als jij sloot ik ook daar weer een deur. 

Net als jij durfde ik na verloop van tijd geen fout meer te maken en maskeerde dat door de clown te zijn, de raddraaier. Ik zat meer op de gang dan in klas.

Net als jij wilde ik helemaal niet voelen wat de ander voelde, weten al voordat de ander het zelf kon weten en laveerde voorzichtig in de richting waar ik maar wind vermoedde. 

Net als jij op zoek naar mensen die datzelfde zagen, voelden, wisten. Met een hoofd zo vol beeld dat het een wonder was dat het niet uit zijn voegen barstte. Net als jij gaf ik al mijn grenzen op om een van de grijze schapen te mogen zijn. De middenmoot als heilige graal. Het was een lange reis om die weer los te laten. 

Met kop en schouders

Daarom begrijp ik je zo goed. 

Ik zal je helpen nog even onder te gaan in die grijze middenmoot tot je klaar bent om er met kop en schouders bovenuit te steken.

Net als ik. 

 

Geplaatst in Beelddenken | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

Beelddenker en wie ben jij om te bepalen wanneer een leerling normaal is?

Liever luisteren dan lezen?

beelddenkenEr waren tijden dat ik mijzelf nogal eens omslachtig probeerde uit te leggen. Dat er zich in mijn hoofd voortdurend films afspelen. In kleur en 3-d. Dat er ook altijd plaatjes zijn. Sommige klein, vaag, in zwart wit, onscherp. Andere zijn groot, in kleur, helder. Dat het altijd beweegt. Dat ik vaak in mijn hoofd rondloop als in een kasteel. Hoe de muziek een rol speelt en altijd hoorbaar en zichtbaar aanwezig. Hoe ik een project, uitdaging of vraag eerst in mijn hoofd van alle kanten bekijk, er boven hang en vanuit dat totaaloverzicht reageer. Dan legde ik uit al pratend, bewegend en gebarend, hoe ik in mijn hoofd door de vele gangen op zoek kan zijn naar het juiste antwoord dat ergens in een kamer ligt opgeslagen. Het kasteel als een onmisbare zelf aangebrachte ordening om niet helemaal gek te worden. 

En dan denk je ook nog tussendoor?”

Werd er meestal gevraagd als ik uitverteld was…..

“D a t  Z I J N  m ij n  g e d a c h t e n ! ” 

Het was praten tegen de muur. Men keek wat glazig terug en reeg in snelle gedachten letters aaneen tot woorden en correct gespelde chronologisch opgebouwde oordelen. Die altijd op het zelfde neerkwamen; doe maar gewoon en vergeet die malligheid, je moet beter je best doen en, standaard; haal eerst maar eens betere cijfers. Dan mag je naar de plaatjes in je hoofd kijken. De arrogantie! 

uitsluitingDat was toen, lang geleden. Zou je denken. Laat het los. Doe ik. Alleen, het blijft bij maar terugkomen. Mijn hoogbegaafde, hooggevoelige, in beelden denkende kids op school worden nog steeds door leerkrachten weggezet als de ‘creeps’, met dezelfde woorden van toen.

De gemiddelde leerling, wat dat dan ook mag zijn, neemt klakkeloos dit oordeel over. Voor dat ze in groep 5 zitten weten ze haarfijn te vertellen wie er niet normaal is in de groep, wie erbij hoort en vooral wie niet. De ‘normalen’ negeren de creep, isoleren hem sociaal, sluiten hem buiten of gaan pesten. Dat heeft een enorme impact, al is dat misschien niet zichtbaar. Het buitensluiten, wat we dus op school leren en daarmee ons leven lang door gaan, is evolutionair gezien uitstoting, ‘de dood’. Hersenonderzoek toont aan dat afwijzing en buitensluiting dezelfde delen in onze hersenen activeren als fysieke pijn.

Als we een voorbeeld zijn, ongewild of juist bedoeld, is dat dus, in het licht van bovenstaande, een enorme verantwoording. Een lastige ook. Eerst bewust worden van je clichématige oordeel en dat vervangen door een oordeelloze benadering. Maar als je weet dat de gevolgen van uitsluiting en pesten gelijkstaan aan een ernstig trauma (PTSS) dan zou je er op zijn minst over na kunnen denken voor je de volgende keer aan een beelddenker vraagt om normaal te doen. 

CREFCongres

Geplaatst in Beelddenken | Tags: , , , , | 3 reacties

Beelddenker krijgt regelmatig zo’n priemend vingertje van leerkrachten

Liever luisteren dan lezen?

“Ja, U heeft makkelijk praten; U bent nergens aan gebonden, U hoeft zich aan geen enkele regel te houden of verantwoording af te leggen en U hoeft geen scores te overleggen. Zo kan ik het ook!”  Bij elke ‘U’ priemde het onderwijsvingertje in mijn richting. “Dat klopt”,  glimlachte ik, “kan het u echt aanraden!”

De licht verwijtende uitspraken krijg ik vaker over mij heen. Het zijn natuurlijk goed verpakte complimenten. En af en toe wil ik er dan zelf weer eens naar kijken. Mijzelf toetsen, gevaarlijk woord natuurlijk in dit verband :-). 

Ben ik inderdaad nergens aan gebonden? 

bruggenbouwer.jpgIk hoop van niet nee. Ik verbind mij met mijn clientjes, hun gezinnen. Ik verbind mij met scholen waar ze de leerling willen zien voor wie hij is. Ik verbind mij vurig met mijn missie om de visueel ingestelde (zorg) leerling zoveel mogelijk te helpen. Maar ik ben niet door een instituut gebonden. Verbinden is actief, van mij uit. Zonder regels, protocollen, programma’s en subsidies. Niet gebonden is de enige manier om een verbindende bruggenbouwer te zijn. 

Hoef ik mij aan geen enkele regel te houden? 

Misschien niet nee. In elk geval niet aan een door het ministerie van onderwijs voorgeschreven regel. Of het moet zijn dat de methode ‘ikleeranders‘ is vrijgesteld van btw waar ik mij uiteraard graag aan houd. 

Hoef ik geen verantwoording af te leggen?whatsburstingoutofyourhead.jpg

Strikt genomen niet nee. Maar de verantwoording voelt misschien daardoor wel des te sterker. Het vertrouwen dat clientjes immers in mij hebben vanaf dag 1 is vaak ontroerend groot. Ik kruip in hun hoofd en leer ze daar de boel op orde brengen. “Jij denkt net als ik!” “Jij hebt dat dus ook?!” De eerste zijn waarmee je je kunt meten, dat is pure schoonheid en daar leg ik graag verantwoording voor af. Aan cliënt zelf dan en indirect aan het gezin. 

Hoef ik geen scores te overleggen?

amplifyingwhatisgreatinyou.jpgNee. Geen cito scores of tempotoetsresultaten in elk geval. Ik heb geen rode pen. Ik beoordeel niet wat fout is. En na het eerste contact vraag ik de ouders (en afhankelijk van de leeftijd cliënt zelf) mij een uitputtende lijst te sturen waar hun kind goed in is. Daar verbind ik dan geen scores aan maar het zegt mij oneindig veel meer dan wat ze allemaal niet zouden kunnen. 

En ja, met een beetje moed kunt u het ook. Er is altijd speelruimte binnen de regels. 

CREFCongres

Geplaatst in Beelddenken | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Beelddenker en de ervaring van een schooljongen

Je hoofd opruimenIn het kasteel in mijn hoofd zijn wat kamers achterin. Goed opgeruimd en geordend. Ze gaan vanzelf open elke keer als ik een cliëntje en zijn gezin bezoek. In deze kamers liggen al mijn ervaringen als schooljongen opgeslagen. Ze brengen mij dichter bij jou. Daarom ken ik jou als geen ander. 

Concentratie

Als echte Hollandse jongen had ik minstens 3 gevulde broekzakken waarin altijd waardevolle schatten bewaard werden. Een touwtje, een glanzend papiertje, schroefjes, een schelp, een steen. In de klas dienden ze als frutsels waarmee ik mij beter kon concentreren. Als ze een voor een waren afgepakt en weggegooid door de leerkracht ging ik wiebelen. Inmiddels weten we hoe dodelijk stilzitten is, maar jdagdromena, dat soort nieuws dringt maar langzaam door in onderwijsland. Zodra mijn beweeglijkheid voldoende was afgestraft verloor ik mezelf in dagdromen. Eenmaal weer ‘wakker’ kon het goed zijn dat de taalles was overgegaan in de rekenles en moest ik bij mijn buurman proberen te achterhalen wat de bedoeling was. 

Totaalplaatje

Tafels kende ik niet uit mijn hoofd (wel in mijn hoofd maar dat wist ik toen nog niet). En wat spelling met spelen te maken had begreep ik al helemaal niet. Als de leerkracht een geschiedenisverhaal vertelde vanaf een schoolplaat maakte ik er mijn eigen verhaal van wat dichtbij de waarheid was. Maar een vraag erover beantwoorden binnen de korte-lontjes-response-tijd van de leerkracht dat was een ander verhaal. Ik zag, begrijp ik nu, het totaalplaatje en vertelde dat ook. Als ik de tijd kreeg kwam ik vanzelf, maar niet noodzakelijk chronologisch, bij het juiste antwoord. En, oh boy, wat werd ik driftig als ik onderbroken werd. Dan maar weer de grijs-gelige gang op, waar het stonk naar de sigaren van de bovenmeester. 

En de vragen die ik stelde.

Wie stelt hier de vragenWaarom moet dat zo want het kan toch veel makkelijker zo? Dit antwoord is toch goed dus wat maakt het dan uit? Waarom is het donker in het heelal? Van wie is de zon? Nu weet ik dat het vooral de toon was en het moment waarop ik de vragen stelde wat irritatie veroorzaakte. Het kwam uiterst brutaal over, zeker in die tijd. En ik had nooit geleerd mijn vinger op te steken, laat staan op mijn beurt te wachten. De vraag, de opmerking drong zich als een beeld aan mij op en moest onmiddellijk geuit worden anders had zich alweer iets nieuws aangediend. 

Tijdsbesef

Tijd is relatiefDe minuten gingen soms uiterst traag voorbij maar een dagdroom kon zomaar ongemerkt een kwartier in beslag nemen. Schooldagen leken een eeuwigheid te duren, het spelen op de boerderij met de vaste vriendenclub vloog voorbij. En ja, ik was standaard te laat thuis. Op weg naar school had ik een soort veiligheid ingebouwd. Als bij een bepaald huis de kinderen nog aan tafel zaten had ik nog ruim tijd om mijn eigen route te lopen langs de huizen met honden buiten, langs de schapen en door het park. Als bij een ander huis de kinderen hun jas aantrokken dan kon ik beter maar gaan rennen om nog op tijd in de rij te staan. 

Mijn waarom

Beelddenken en luisterenDit waren maar een paar van de vele obstakels, nu mijn grootste talenten, omdat ik na jaren worstelen eindelijk de logica begreep van hoe ik in elkaar steek. Daarom ken ik jouw in beelden denkende kind als geen ander. Daarom doe ik wat ik doe. Natuurlijk met een erkende methode en praktische handvatten. Maar vooral in het zien en horen van je kind, binnen het gezin, de school, het hele systeem met al zijn mogelijkheden. Iemand met wie je kind zich meten kan, misschien wel voor het eerst. 

Geplaatst in Beelddenken | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

Beelddenker en kleur eens samen buiten de lijntjes

vlinderWelk labeltje ze ook hebben, ze lopen uit de pas, mijn cliëntjes. Ze denken, leren, leven, reageren en voelen net even anders als de grote grijze middenmoot in het onderwijs. Als dit talent er mag zijn, thuis en in de klas en als het kind anders, niet beter of slechter maar anders mag zijn dan is dat een verrijking voor de omgeving, als je het wilt zien. 

WaaromWe halen je voortdurend uit je vaste patroon met onze dromen, beelden en de verwarrend onverwachtse vragen. We verrassen je met onze ongebruikelijke ideeën en onverklaarbare oplossingen. We overrompelen je altijd weer meteen volledig totaalplaatje op het moment dat jij de eerste stap slechts hebt verwoord. We laten je vaak haarscherp zien wat je bewust ontweek. We laten je lachen op momenten dat het volkomen opgepast lijkt. We bewijzen meer dan eens dat meerdere juiste antwoorden op een vraag mogelijk zijn. We confronteren je met veelzijdige vormen en kleuren waar jij alleen een grijs vlak ziet. We geven je onverwacht terug waarvan we allang weten dat je het voelt.

the magic withinMaar wil je deze magie behouden dan is het belangrijk hoe je reageert. Want jouw af- dan wel bestraffende reactie op het gedrag van deze kids kan ervoor zorgen dat we onze magie zorgvuldig opbergen in ons hoofd. Voor ooit of vaker; nooit. Want de middenmoot spiegelt jou maar al te graag en zal wat jij afkeurt, onmiddellijk glashard afstraffen en dat noemen we dan pesten. En wie is er dan mee begonnen? 

Ga eens mee in onze verhalen, hoe wonderlijk ook. Stap in onze helikopter en probeer te zien wat wij zien. Bereid een les top down voor, vanuit het geheel, in plaats van te beginnen bij stap 1. Geef eens een toets aan het begin van een nieuw onderwerp en bekijk dan welke informatie nog crayonsontbreekt. Ga samen op onze manier leren, belevend en bewegend, spelenderwijs leren sluit trouwens bij de meeste kinderen aan. Laat je confronteren met jouw wereldbeeld wat zou kunnen verschillen met dat van ons. Laat je verleiden tot het uitputtend beantwoorden van onze waarom-vragen, het nut van iets uitleggen kan ons verrassend intrinsiek motiveren. Luister eens echt naar ons onsamenhangend verhaal in plaats van te corrigeren en je te irriteren. Je zou mee kunnen tekenen om samen daarna het verhaal in logische volgorde te zetten. Het brengt rust in ons hoofd en brengt jullie dichter bij elkaar. Kleur samen lekker buiten de lijntjes en zie wat het je brengt.

Geplaatst in Beelddenken | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Beelddenker en het lef om in de spiegel te kijken

mirrorsMijn cliëntjes beelddenkers, of ze nu hoogbegaafd zijn, of hoogsensitief, of faalangstig, ze zijn altijd een spiegel. Voor vader of moeder of voor allebei. En oh boy wat laat ik ze spiegelen. Nu eens verleid ik ze speels er een blik in te werpen, dan weer duw ik ze liefdevol de spiegel onder hun neus. De schijnbare leerproblemen van beelddenkers kunnen opgelost worden, faalangst bestreden, handvatten zijn er om ongekende talenten ontwikkelen.

Het meest effectief echter wordt het pas als een ouder het lef heeft om in die spiegel te kijken en te leren van wat ze nog te leren hebben van hun kind. Altijd is het cliëntje van dat moment, derde-groeper of brugpieper, ook mijn spiegel. 

Inmiddels heb ik geleerd dat hoe deskundig ik het ook kan ontwijken, voor een tijdje, de spiegel komt altijd terug. Tot ik er van geleerd heb. Eigenlijk is elke ontmoeting een kans om in de spiegel te kijken. Wat laat jij mij zien dat ik nog te leren heb? Telkens weer.

Wat ik zoal zie?  

LibelleIneens kijkt mijn oude perfectionist mij weer aan door de ogen van een faal-angstig cliëntje. Ah, de metafoor is weer onverbiddelijk. “Goed of fout bestaat niet bij mij”, roep ik immers altijd tijdens de eerste sessie, wat me meestal een ongelovige maar dankbare blik oplevert. Is dat dan omdat ik zelf eigenlijk geen fouten durf te maken? Of is dat oprecht, omdat ik echt besef dat je alleen maar kunt leren door fouten te maken?

Onaangepast

Geen groter compliment bestaat er voor mij als iemand mij onaangepast noemt. Wil graag het verschil maken. Wat maakt dat ik niet meteen de wanhopige blik herken waarin met neonletters spiegelt:  Ik wil vooral niet opvallen ! 

Ook al is het er niet meer, ik wilde op die leeftijd immers ook niets liever dan ondergaan in de grijze massa, niet gezien worden, alsjeblieft, vind me normaal. De spiegel herinnert me zodat ik jou aan de hand kan meenemen uit het groene- mannetjesland naar de veelkleurigheid, waar jij jou mag zijn. 

De spiegel die het meest voorbijkomt?

Mirrors, spiegelenHa, ook ik ben hardleers, of wil het blijkbaar telkens opnieuw leren. Welke training je ook geeft, hoe prachtig het coach-traject ook. Eigenlijk is er maar 1 les te leren, 1 spiegel waar je in hoeft te kijken;

Het is niet aan mij om van jou te houdendat is jouw taak. 

Het is niet aan jou om van mij te houden; dat is mijn taak.

Deze spiegel komt zo vaak voorbij, niet omdat ik het niet wil leren maar omdat hij de basis is voor alles en iedereen. Zodra je van jou houdt om wie je bent kun je alles leren. Leren lezen, leren leren, leren leven. Dan ben je klaar om alles te kunnen.

Geplaatst in Beelddenken | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

Beelddenker en de rust in je gezin is een ontdekkingsreis

Waar ik kom breng ik vaak het landschap in het hoofd van beelddenkers in kaart. Soms woest en ledig, soms overvol. De weg te weten komen in je eigen hoofd, hoe je denkt, hoe je in elkaar steekt. Ontdekken hoe de ander daarin verschilt van jou. Het zet de boel in eerste instantie aardig op zijn kop om uiteindelijk rust te brengen in het gezin, de klas, het team, het bedrijf. Een blog over rust in je gezin. 

Huishouden van Jan SteenWat voor de een chaos lijkt kan normaal zijn voor de ander. Chaos en rust mag je dan ook niet vergelijken met goed of slecht. Bij elke ontmoeting kijk  ik welke behoefte er is bij de cliënt en vervolgens hoe dat kan matchen met de behoeftes in het systeem, of dat nu een gezin of een team is. Ik heb hier geen vaste blauwdruk of stappenplan voor. Het is een kwestie van ontdekken wat bij jou, bij jullie past. 

Het ene gezin ontdekt met elkaar dat ze rust ervaren door samen een strakke structuur aan te brengen in de dag, met duidelijke afspraken. Het andere gezin kan, hoe tegenstrijdig dat ook lijkt, juist de rust ontdekken in het loslaten van de structuur, het elkaar meer vrijlaten.

Hoe bepaal je nu wat je gezin werkt?

Ook hier geldt dat er geen blauwdruk te geven is. Wel wat punten waar je rekening mee zou kunnen houden. 

  • rustVraag elkaar eens of er behoefte is aan (meer) rust in de dag, de week. Wat betekent het voor jou? Wat betekent rust voor de ander? Daar heb je elkaar waarschijnlijk nog nooit naar gevraagd, zoals met meer dingen die gaan zoals ze gaan in de dagelijkse routine. Vertel elkaar vooral wat je wel zou willen. Haal ‘niet’ en ‘moeten’ even uit je woordenboek. 
  • Heb je een beelddenker, of meer, in je gezin, vraag dan, in alle rust waar je kind behoefte aan heeft. Luisteren naar een beelddenker neemt tijd en vereist jouw volle aandacht. 
  • Zijn er momenten voor je zelf in het dagdagelijkse drukke gezinsleven? Als jij goed voor jezelf zorgt daarin, kun je ook beter voor de ander zorgen. Het kan handig zijn om deze momenten, voor elk gezinslid, bijvoorbeeld in een weekplanner te zetten. 
  • Het maken van heldere afspraken met elkaar kan zomaar zorgen voor rust. 
  • Durf eerlijk naar jezelf te kijken. Als jij voortdurend en onmiddellijk reageert op elk geluidje van je telefoon heeft eigenlijk niemand je aandacht. Welk voorbeeld geef je daarmee? Ga eens ontdekken wat hierin werkt voor je gezin. Brengt het misschien rust om telefoonloos samen te eten?
  • SpiegelenKinderen spiegelen jou. Als je goed naar ze kijkt leer je veel over jezelf. Loop jij elke ochtend te rennen en te vliegen? Dan is het niet zo gek dat er weinig rust is aan het ontbijt. Het kan soms werken een kwartier eerder op te staan en je in alle rust voor te bereiden op de dag. Dat straal je dan ook uit, dat weerspiegelt zich in de mensen om je heen. 

Rust in je gezin is een ontdekkingsreis, die je samen met elkaar maakt. Ontdekken en uitproberen wat werkt en wat niet. Soms is het voldoende om te weten dat jij en je beelddenkende kind op geheel eigen wijze communiceren. Dat begrip voor elkaar alleen al brengt rust. 

Geplaatst in Beelddenken | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

Beelddenker en het luisteren in beelden

Ear“Je bent ‘vi-su-eel’, toch? Dat heeft niks met je oren te maken, wel dan? Maar jij kunt luisteren als de beste. HOE KAN DAT?! Kun je mij dat ook ff leren?” Ik had de puber blijkbaar uit de tent gelokt, gezien deze bijna vurige vraag. Ja, je kunt het leren. Luisteren naar een ander. 

Ik zie wat je zegt

Voorwaarde is dat mijn hoofd leeg is, de kamers dicht, lekker rustig op de gang. In mijn hoofd is er dan niets dat af kan leiden. Mijn gevoel, om het hele scala maar even zo te noemen, is begrensd. Daardoor weet ik precies wat van mij is en wat van de ander. Ik registreer alles wat je zegt en meer nog; wat je doet. Met elke beweging, elke verandering van houding, elk uitgesproken woord,  je stemgebruik, en met elke klank stel ik een beeld samen. En dat beeld verandert al naar gelang je verder praat en vertelt. Het plaatje wordt steeds meer ingekleurd met alles wat je uitzendt. Bijna alsof ik in een volkomen donkere bioscoop zit en jij bent de film. Dat is een typisch voorbeeld van gebruik maken van mijn hyperfocus als talent; Ik zie wat je zegt. 

Mijn eigen constante beeldenstroom is tijdens een gesprek onder de horizon, zeg maar, bewust ‘verbannen’ naar het onderbewuste. Mijn bewegingen zijn rustig. Dat nodigt uit tot vertellen. Vaak zal ik wel tekeningetjes maken tijdens het gesprek. Dat helpt mij om nog meer te focussen. Ik leg dat dan ook uit. Net zo goed als dat de ander soms beter kan nadenken door te friemelen met zijn handen. 

Luister om te horen, te begrijpen. Niet om te antwoorden. 

  • Als je bedenkt wat je volgende vraag zou moeten zijn dan is er al geen sprake meer van luisteren. 
  • Durf stilte te laten zijn voor wat het is; stilte, ruimte. 
  • Hoe iemand iets zegt is vaak belangrijker dat wat.
  • Luister zonder oordeel, vanuit je neutraal, doe geen aannames. 
  • Twee ogen en twee oren, dat zijn je belangrijkste instrumenten om te luisteren, daarom heb je ook maar 1 mond.
  • Stel vragen waar de ander niet met ja of nee kan antwoorden, open vragen dus. Ze beginnen altijd met; Wie, wat, waar, wanneer, hoe, welke. Blijf stil na het snel gegeven; ‘Weet ik niet’ als antwoord. De ander denkt ongetwijfeld toch na over de vraag en heeft misschien meer tijd nodig. Ik geef mijn clientjes altijd een quotum van 3 ‘weetikniets’. 
  • Een vraag beginnend met ‘Waarom’ is ook een open vraag. Wees daarbij wel bewust van de toon waarop je de waarom-vraag gebruikt. Hij kan oordelend of zelfs beschuldigend overkomen. In onderwijs en opvoeding zijn waarom-vragen meestal gelinkt aan iets wat niet goed ging. 
  • Wellicht een open deur maar zet je telefoon en andere apparatuur uit, als je een goed gesprek wilt.
  • Bij een lang gesprek kan het goed zijn om af en toe samen te vatten wat de ander heeft gezegd. Bovendien dwingt je dat tot heel goed luisteren. Je kunt ook af en toe checken of je het goed begrepen hebt wat de ander zegt en bedoelt. 
  • Het is mijn ervaring dat een wandeling in de natuur kan helpen, zeker bij lastige onderwerpen. Je hoeft elkaar niet voortdurend aan te kijken. Het is rustgevend dat samen lopen. Samen door een bos struinen geeft een andere dimensie aan het gesprek en je kunt de natuur bovendien als metafoor gebruiken. 
  • Neem er de tijd voor. Heb geen haast. Kijk niet op de klok. Simpel maar wel een van de fundamenten van goed luisteren. Je kunt een gesprek beter uitstellen dan afraffelen. 
  • Het kan soms helpen om de juiste ‘luister-stand’ te komen door van te voren 5 minuten in alle rust met je ogen dicht naar je favoriete muziek te luisteren. Niets doen verder, alleen ademen en luisteren. 
  • Dagelijks braingymen kan betere verbindingen leggen tussen de linker- en de rechterhersenhelft, helpen bij het wakker maken van je brein en je communicatie vaardigheden positief beinvloeden.
  • Ik leerde pas echt goed luisteren naar een ander toen ik naar mezelf leerde luisteren.

Veel doen

Luisteren is vooral een kwestie van doen, vaak, veel, bewust oefenen en voor jezelf terugkijken. Wat heb ik van dit gesprek geleerd? Als iemand jou vragen stelt, wie het dan ook is, merk eens op bij jezelf wat de houding van de ander, doet bij jou. Wat roept de manier van vragen stellen bij je op en leer daar van.  Ik ben ooit een luisterschrift begonnen waarin ik een schat aan ervaringen verzamelde puur en alleen over wat ik ontdekte over luisteren.  

Je raakt nooit uitgeleerd. Er is nog zoveel meer over te vertellen ook. Jij en je omgeving hebben er baat bij. Een kind zal jouw luistergedrag overnemen, imiteren. Echt luisteren betekent echte aandacht en daar is veel behoefte aan in onze dagdagelijkse race tegen de zelfbedachte klok. Ik denk zelfs dat als de mensheid zou beginnen met spelend leren luisteren in plaats van met leren lezen en rekenen de wereld er nog mooier uit zou zien. 

P.S. Als je mensen groots en meeslepend luid ziet communiceren in half afgemaakte zinnen elkaar onderbrekend expressief en wild gebarend alle regels hierboven aan hun laars lappend, maak je dan geen zorgen, probeer het ook niet te volgen, dan zijn het ongetwijfeld beelddenkers onder elkaar 🙂 

Luisteren naar een spreker

If your audience isn't listening, it's not their falt, it's yoursOok dan richt ik mij volledig op de spreker, of er nu 100 of 10 mensen in de ruimte zitten. Ik heb een bubble om mij heen waarmee ik mij met name afsluit voor de energie van anderen. Ik maak ruimte voor mijzelf. Ben dan ook niet al te benaderbaar, mensen ervaren dat ook als afstand. En dat is precies de bedoeling. Eigenlijk zit ik met de spreker(s) in mijn eigen privé-ruimte. Zodat ik ook weer alles kan zien in mijn hoofd wat er gezegd wordt, verbaal en nonverbaal. En ik heb geleerd dat ik beter luister, zowel individueel als bij een lezing als ik zoveel mogelijk filters uitzet. Geen oordeel, geen aannames, zoveel mogelijk neutraal zonder verwachting,

Ik teken in hele kleine simpele pictogrammen de kernwoorden van wat ik hoor. Beeldend samengevat. Als het onderwerp zich ervoor leent en ik zit aan een tafel dan maak ik er meteen een mindmap van. Daardoor blijf ik bij de les. De zich aan mij opdringende beelden, opgeroepen door wat de spreker zegt, blijven zo op afstand. Vaak zijn de door mij getekende plaatjes precies wat ik mis in het verhaal. Je wilt niet weten hoeveel sprekers nog steeds met weinig beeld presenteren. Louter taal (auditief) en saaie powerpoints  (zo 2012) dus nog meer tekst.

Komt er een afleidende gedachte en kan ik hem wegblazen als een veertje dan belandt hij vanzelf in de daarvoor bestemde kamer. In dat geval kan ik mij erg goed concentreren en is de spreker mateloos boeiend. Is dat laatste minder het geval dan schrijf ik de afleidende gedachte of het idee onmiddellijk op kleine kaartjes, dan is het uit mijn hoofd. 

De plaats waar ik zit is belangrijk. Altijd overzicht willen hebben en het liefst niemand achter me. De zijkant is een goed alternatief. Als je aan de zijkant zicht of achteraan kun je redelijk ongemerkt even de benen strekken om de hersenen van wat zuurstof te voorzien (Bij een concert mag ik juist wel graag vooraan zitten)

Op de stem van de spreker heb ik geen invloed, wel op mijn reactie bij de klank, de intonatie, de manier van praten. Zijn woorden vonden weerklank is niet voor niets een uitdrukking. Want ook al is het zinnig wat er gezegd wordt, de manier van praten en het gebruik van de stem zijn beide belangrijke voorwaarden of de boodschap ‘resoneert’. 

Zelf beweeg ik veel tijdens een lezing of presentatie en workshop. Dat zie ik ook het liefst als ik zelf luister. De spreker die het hele podium, de hele ruimte gebruikt moet ik wel volgen met mijn ogen, dus ook met mijn oren. Bij iemand die stilstaat en van papier opleest dwaal ik af omdat ik nu eenmaal luister in beelden.

daydreamerIn vergaderingen probeer ik altijd tijd te krijgen om het door de spreker uitvoerig in taal uitgedrukte probleem te mogen samenvatten in een paar tekeningen. Als ik het kan tekenen en daarmee de kern raak, heb ik het begrepen en onthoud ik het ook. Dat is handig om te weten als je studeert. Kun je na een uur les of college de stof in een paar tekeningen samenvatten? 

En soms zit het er gewoon niet in. De spreker is niet interessant, het onderwerp boeit niet, je komt op de een of andere manier niet in de luister-stand, er is teveel onrust in de zaal of in je hoofd. Wees dan mild voor jezelf. Ga even de zaal uit, loop een rondje, drink wat en probeer het later nog eens opnieuw.

Wat soms ook helpt is je even helemaal overgeven aan een dagdroom. Daarna lukt het meestal wel om te luisteren en ontdek je dat je niet eens zoveel hebt gemist. Of ik begin aan een ingewikkelde Zentangle en kom dan ongemerkt wel tot luisteren. Of ik speel, friemel met iets, een stressbal of een pen. Als we kinderen willen leren luisteren, laat ze dan bewegen, friemelen, doodle-en, krabbelen, staan als ze dat willen. Helaas hangt nog in teveel klaslokalen op een te prominente plek een poster met afspraken rond luisteren; Onze monden zijn dicht, voeten stil, alles uit onze handen, armen over elkaar. Het zegt waarschijnlijk niets over het luisteren maar meer over de leerkracht die er anders haar aandacht niet bij kan houden. Luisteren is immers (inter)actief tweerichtingsverkeer, dan komen spreker en luisteraar goed tot hun recht. 

Luisteren met je hart

Beelddenken en luisterenJe kunt het leren. De nog niet getrainde gehoorspier van een beelddenker kun je trainen. Het is vooral een combinatie van luisteren met je hart en praktische oefeningen. Dat heb ik voor je samengevat in een handig E boek

Geplaatst in Beelddenken | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen