Beelddenker en als emotie in de weg staat

Bach

Ik hou van Bach. Dat weet je als mijn blog vaker leest. De ‘bijbel’ ligt op mijn nachtkastje; ‘Music in the castle of heaven’, van John Elliot Gardiner. Ik blader er regelmatig in. Zo’n echt boek boek. Dikke kaft met omslag, bijna gelig dik papier, prachtige foto’s. Gardiner is een verteller. Dat maakt het nog prettiger leesbaar. Hij zet de muziek en zijn eigen passie in een historisch perspectief.

Mijn wereld

Een collega, zo’n heerlijk snelle twintiger vol bravoure ging met zijn vader vorige week voor het eerst naar een uitvoering van de Mattheus. Deel van zijn opvoeding en een vader zoon moment. Hij was oprecht verbaasd over wat deze muziek met hem deed. Hoe het over hem heen golfde. Dat hij regelmatig zijn ogen moest sluiten. En hij had er allerlei vragen over. ‘Ik kreeg even een blik in jouw wereldje.’

Mijn wereld ja. Bach (e.a.) zingen in de Dom in Utrecht laatst en later nog de Johannes in de Geertekerk. Mijn wereld bestaat momenteel uit het dagelijks voeren van gesprekken met FD lezers, schrijven, nog steeds de social media doen voor anderen, nog meer bijklussen om financieel alles op de rit te krijgen en muziek maken dan wel beluisteren. Muziek in het algemeen, zingen/dirigeren in het bijzonder en nog specifieker; Bach. Als levensbehoefte, als basisbehoefte?

Ruht Wohl

Een vriendin kwam langs omdat ze het Ruht Wohl (Johannes) bijna niet kon zingen zonder te huilen. We werkten er samen aan, met effect. Er werd iets anders geraakt wat in de weg stond. Door dat te beleven en vervolgens te verplaatsen kon zij het met gerichte energie en vol overtuiging zingen.

Dat doe ik met mijn koorleden ook. Soms individueel, soms als stemgroep. Als je zo geraakt wordt door wat je zingt dan schreeuwt er als het ware een andere levensbehoefte om aandacht. Dan is er een gevoel dat je nog niet hebt kunnen, willen of mogen zien. Zo vul ik mijn dirigentschap in.

Maar.

Ik zing de Johannes. Omdat het heerlijk is om zelf te zingen en te leren van andere dirigenten. Geen Mattheus meer op dit moment. Bewuste keuze? Ja. Met heel legitieme reden. Dat ik de Johannes mooier vind na 50 jaar Mattheus, dat hij minder smartelijk en minder romantisch dramatisch is. Wat afstandelijker dus….

In de Mattheus vormt de begeleiding van de Christuspartij door hoge strijkersklanken een aureool van smart en medeleven, na de pijnlijke verloochening van Petrus (‘eer de haan drie keer kraait…’) smeekt de mens om ontferming in de altaria ‘Erbarme Dich’. In de Johannes ontbreekt die warmte en empathie. Daar zocht Bach het meer in felle, haast demonische koren, een vertaling van de gevoelens van het volk, dat zich lijkt af te zetten tegen de onaantastbare Jezus, die het lijden aanvaardt.” 

Het zingen van de Johannes heeft voor mij meer uitdaging dan de makkelijker Mattheus, waarvan ik als kind al de noten uit mijn hoofd leerde, voor ik ze kon lezen. De fuga’s zijn ingewikkelder, meer chromatiek, fellere dissonanten. Het vraagt van mij meer voorstellingsvermogen. De intonatie is lastiger, het vergt meer concentratie en vocale techniek.

Emotie

Minder emotie dus? Dat lijkt wel zo. De Johannes raakt ook. Elke noot. Maar zonder de soms pijnlijke historie die ik met de Mattheus heb. Ah!. Heelmeester genees u zelf. Zeker. Werk ik hard aan. Complexe materie. Zoveel emoties staan nog in de weg, die ik eerder niet kon, niet mocht zien. Ze dienen zich een voor een aan, als ik de Mattheus beluister, in kleine stukjes, zachtjes, op de achtergrond. Alsof dat kan, op de achtergrond. Het dringt zich op en raakt aan traumatische Veluwse herinneringen.

Laagjes

Het lijkt op het afpellen van eindeloze laagjes, net zolang tot ik weer bij de zesjarige jongen ben en de Mattheus voor het eerst zijn oren en zijn hart bereikte via dikke langspeelplaten.

Dan staat niets meer in de weg om weer naar hartenlust met gevoel de Mattheus te gaan zingen, zonder dat emotie in de weg staat. Tot die tijd ‘doe’ ik de Johannes, in volle overgave.

Geplaatst in Beelddenken, muziek | Getagged , , , | Een reactie plaatsen

Beelddenker en het wonderschone eiland van de eenzaamheid

Eenzaamheid is een gevoel, sociaal isolement een situatie. Anders gezegd: er is wezenlijk verschil tussen alleen zijn, en je alleen voelen. Uit neuropsychologisch onderzoek naar eenzaamheid is duidelijk dat bij eenzaamheid hetzelfde hersengebied geactiveerd wordt als bij fysieke pijn.

Dan ligt eenzaamheid op het zelfde vlak als je buiten gesloten voelen.

Alleen zijn is een omstandigheid, situatie, toestand, waarin je alleen bent. Hierin ben op jezelf aangewezen, teruggeworpen, met je gevoel en gedachten, waarin je je eigen beslissingen neemt, waarmee je tijd met jezelf doorbrengt, tijd voor jezelf hebt en deze niet tijd niet deelt met anderen.

Het alleen zijn, alleen kunnen zijn, met jezelf. Voor mij is dat wonderschoon. Ik zoek het telkens weer op, ontdek ik. Het kan dat de reden ligt op het hoogsensitieve vlak. Het kan zijn dat de reden ligt in het feit dat ik alles in beelden binnen krijg. Plak er maar een label op als je dat nodig hebt. Voor mij is eenzaamheid, het alleen zijn, een levensbehoefte. (tekst loopt door onder afbeelding)

Schrijven voldoet daaraan. Het verrukkelijk eenzame proces van een wereld op papier scheppen. De interne dialogen met de hoofdpersonen. Met het geluid van het krassen van mijn vulpen op papier als het enige gezelschap. Een verhaal dat onder mijn handen groeit.

Dirigeren voldoet daaraan. Riccardo Muti noemde de bok een ‘isola della solitudine’, een eiland van eenzaamheid. Een optreden is altijd een magische interactie tussen mijn zangers en mij in de ruimte en met het publiek. De myterieuze draadjes tussen mij en de zangers. Maar in de eenzame voorbereiding is muziek de enige partner. De nootjes, de interpretatie, wat wil ik zeggen. Wat wil ik overbrengen. Wat mag ik vragen van mijn zangers en wat (nog) niet. (tekst loopt door onder afbeelding)

Zowel bij het schrijven als bij het dirigeren gaat het in die eenzaamheid nog niet eens over het eindresultaat. Integendeel, zou ik bijna zeggen. Het is voor mij het meest bevlogen proces dat er bestaat, de weg er naar toe, ongeacht de uitkomst.

De eenzame weg naar het einde van een verhaal. Het lange pad naar het uitvoeren van een muziekstuk.

Beiden gaan uiteindelijk over verbinding. Het glorieuze moment dat een lezer van mijn ruwe eerste draft niet wil ophouden met het ontcijferen van mijn kriebelige handschrift. Het spectaculaire moment dat ik het voel in mijn ruggengraat als de muziek ons publiek raakt.

Dat is geheel iets anders dan een bejaarde starend uit het raam, met als enige menselijke contact de haastige thuiszorger. Is het niet wonderlijk dan dat juist het lezen van een verhaal en het luisteren naar muziek de eenzaamheid kunnen transformeren naar een weldadig alleen zijn?


MRT16 Night of Light in de Dom
Openbaar · Georganiseerd door Night of Light in de Dom

Geplaatst in Beelddenken, muziek | Getagged , , , , , , | Een reactie plaatsen

Beelddenker en dat krijg je ervan

Solliciteren

Let op : Elke overeenkomst met de realiteit berust louter op de fantasie van de lezer.

Sinds ik ben gestopt met ondernemen (07012019 red.), val ik onder de participatie wet (Pw 2015). In het kort komt dat er op neer dat de regels zijn aangescherpt, in de praktijk dat alles wat je zegt en doet wordt gecontroleerd. Ik stemde er volledig mee in, tot verbazing van de twee mij toegewezen ambtenaren en gaf aan binnen 2 weken aan het werk te willen zijn.

Of ik wel helemaal in de realiteit stond? (Ze waren net op cursus geweest denk ik) Ik moest me toch zeker gaan voorbereiden op 3 maanden teleurstellingen en afwijzingen. Ondertussen zouden zij vast uitkijken naar passend vrijwilligerswerk om de tijd door te komen. Bovendien zouden zij altijd beschikbaar voor me zijn, behalve vrijdags en weekends dan, mocht ik verdwalen in de regels of het niet meer zien zitten.

Ik had niets te verliezen, noch iets te bewijzen. Ik wilde gewoon aan het werk en wel asap. Na een paar dagen geconcentreerd zoeken, solliciteren is een fulltime baan, was ik ingeschreven bij 6 uitzendbureaus en 4 recruiters. Was mijn cv geheel anno 2019 ge-stream-lined. Had ik 20 motivaties geschreven, check, klik en door.

Cijfers

Even wat cijfers: 2 van de 20 banen waarop ik gereageerd had, wilde ik ook echt hebben. Bij 5 van de 20 sollicitaties kreeg ik, behalve een automatische bevestiging van ontvangst, geen enkele reactie. Een paar telefoontjes leverde bij deze 5 de reactie op; O. Ja. In de vacature is reeds voorzien, succes met solliciteren. Van de overige 15 kreeg ik onmiddellijk, dat is; binnen het uur, inderdaad 5 afwijzingen. De reacties varieerden van; wij vinden u te hoog gekwalificeerd voor deze functie tot; u past niet bij de jonge uitstraling van ons merk. Dat laatste is overigens verkapte leeftijdsdiscriminatie maar hé, kniesoor die daar op let. Verder, hoe verrassend, 10 uitnodigingen om of een assessment, al dan niet online, aan te gaan en/of op gesprek te komen. Of ik daar wel bewijzen van wilde aanleveren dan want binnen de participatie wet geloven wij u natuurlijk niet op uw woord.


Ik had me toch ineens een volle agenda.

Na veel aandringen van hun kant kon ik ook nog een tweede gesprek bij ‘mijn’ ambtenaren er tussen proppen. Wat denk je? Gaat het vriezen en sneeuwen! Krijg je op voorhand al een plusje bij de eerste indruk als je als de verschrikkelijke sneeuwman op je e-bike arriveert bij het bedrijf.

De assessments, zowel online als live, waren erg leerzaam en zelfs wel leuk. Je leert weer even wat over jezelf, waar je staat. Waar ook alweer je sterke en zwakke kanten zitten en hoe zich dat verhoudt. De gesprekken verliepen naar mijn zin. Ik zag het als een spel, had niets te verliezen en bleef vooral trouw aan mezelf. Gevolg van heel hard werken aan mezelf de afgelopen twee jaar. Dit is wie ik ben en als dat niet past binnen uw bedrijf dan heeft u pech. Zoiets. Niet bepaalt de houding zoals ik had moeten leren van ‘mijn’ ambtenaren natuurlijk, maar hé, ze controleerden wel veel; ze zaten nog steeds niet bij de gesprekken.

Lang verhaal kort; De allereerste sollicitatie en het allereerste gesprek van ruim 3 uur leverde een baan op, fulltime, met veel doorgroeimogelijkheden richting coaching, leidinggeven en trainen. Het was meteen een match, we waren super enthousiast over elkaar. Goede secundaire arbeidsvoorwaarden en starten met ruim 6 weken training.

Dat krijg je ervan als je niet volledig in de realiteit staat.

Ondertussen had ik nog maar 1 ambtenaar over. Deze reageerde wat zuur op mijn toch wel lichtelijk nananana mailtje dat ik een baan had, binnen 2 weken. Ik had namelijk moeten overleggen met ze. Dan hadden zij daar toestemming voor kunnen aanvragen. Nu zette ik ze voor het blok. Nu zou ik waarschijnlijk gekort gaan worden op de uitkering die ik sowieso waarschijnlijk niet zou gaan krijgen door het aanvaarden van een baan binnen 2 weken na de aanvraag van de bijstand. Bovendien ontsloeg mij dit niet van de plicht om nog even 5 bewijzen van sollicitatie in te leveren voor de komende week. Voor banen waar ik niet zou gaan werken want ik had immers een baan, maar dat mocht ik dan weer niet vertellen. Maar hé, ik heb de Pw niet verzonnen.

De relatie leek zich even te verdiepen. Het waarschijnlijk allerlaatste gesprek beëindigde ik met de vraag of ze ’s avonds nog gelukkig was met zichzelf als ze na een dag hard participatiewetwerken in de spiegel keek. Dat was even schrikken. Nou ja, zij kreeg het ook allemaal maar opgelegd, het was niet allemaal haar keus, dat moest ik begrijpen, zij voerde louter de wet uit. Kwam toch even de mens achter de ambtenaar tevoorschijn.

Maar hé, wtf, ik heb een leuke baan, zij niet.

Geplaatst in Beelddenken, Maatschappij | Getagged , , , , | 2 reacties

Beelddenker is gestopt

Met ondernemen.

Ik heb een tijdperk afgesloten. Met pijn in het hart om het werken met de mensen zoals ze bij me kwamen en zoals ze weer gingen. Met rust in het hart omdat het ondernemen gewoon niet in mijn bloed zit. Dat heeft even geduurd om dat toe te geven, met alle gevolgen van dien. Ik kan er in elk geval nooit spijt van hebben dat ik het niet geprobeerd heb. Na alle perikelen om een eigen bedrijf af te sluiten en een baan te vinden, komen er ongetwijfeld andere mooie nieuwe dingen op mijn pad als multipotentialist.

Dat vertrouwen is er naast het verdriet om wat voorbij is.

Een diep dankjewel aan alle kinderen en hun gezin dat ik een stukje mee mocht lopen en je kon laten zien hoe dingen misschien anders zouden kunnen. Een diep dankjewel aan de leerkrachten met de moed om te veranderen. Een diep dankjewel aan de vele collegae voor de wederzijdse inspiratie, het vertrouwen, de samenwerking. Dat jullie nog maar veel mensen mogen zien voor wie ze zijn.

Dit blog mag gelukkig blijven bestaan, op persoonlijke titel. Want mettertijd zal ik weer willen bloggen over wat ik tegenkom op mijn nieuwe weg. Alle kennis en ervaring neem ik met me mee en zal altijd van pas komen. Wie weet in welke droombaan ik dat nog mag gaan gebruiken. Het onderwijs, anders leren, (probleem)gedrag en de vaak prenatale oorzaken, ik zal het altijd een warm hart blijven toedragen.

Wat nu?

Veel gedoe en geregel met belastingdienst en gemeente en andere instanties. Zorgvuldig nog een enkele cliënt overdragen. Wegwijs gemaakt worden in het woud van het UWV. De eerste sollicitatiegesprekken heb ik al gehad. Er is veel werk ontdek ik. Het lijkt wel of er minder kandidaten dan banen zijn. Of ik val gewoon op natuurlijk :-). Ik ga het zien en meemaken.

Naast de verwarring die het afscheid nemen ook allemaal met zich meebrengt, geeft het ook al veel rust in hoofd en hart. En tijd. Om te schrijven. Het is nooit te laat om aan mijn jongensdroom te beginnen en nu maar eens dat boek te schrijven wat ik altijd al had willen lezen. Tijd om mijn koor te leiden met nieuw uitdagend repertoire. Tijd om in de stapels nog ongelezen boeken te duiken. Tijd voor mij!

We blijven elkaar tegenkomen, hier of elders, online en offline. Ik ben dan wel geen ondernemer meer, ik ben nog steeds wie ik ben.

Geplaatst in Beelddenken | Getagged , | 7 reacties

Beelddenker en het uiten van wat wij voelen

Mijn meest gelezen blog uit 2018

voelen maarten smit Het uiten van wat wij voelen is voor ons beelddenkers vaak lastig. Vooral als er taal voor nodig is. Bij beelddenken bedoel ik niet een diagnose of een hokje, een labeltje. Het is het gebied waar wij, visueel ingestelde mensen ons in bewegen met het hele spectrum van hoogbegaafdheid, hooggevoeligheid en het bijbehorende gedrag binnen het systeem waarin wij leven.

Wat voelde je?

Hij wiebelde, keek van me weg en wreef met zijn handen over zijn armen. Hij vertelde over een gebeurtenis met impact die je op die leeftijd niet zou moeten hoeven ervaren. “Stekelig was het”,  kwam er na enige tijd uit, ‘maar ook wel in mijn buik of zo”. Ik knikte en vroeg: “Hoe groot was het gevoel?” Zijn armen gingen uit elkaar, zijn ogen werden schoteltjes; “Heel, heel groot”. Hij slaakte een diepe zucht en knipperde zijn tranen weg. “Dat hè”, zei ik. “Ja. Dat”, fluisterde hij.

“Dan weet je dus nog niks”, snerpte zijn moeder door de beladen stilte, “hij kan toch gewoon vertellen wat hij voelt?” Haar handen zwabberden in een machteloos gebaar omhoog en vielen weer in haar schoot. Het uiten van wat wij voelen is complex. Het luisteren naar een uiting van gevoel van je in beelden denkende kind of partner of collega, als taaldenker lijkt zo mogelijk nog ingewikkelder.

Wij beelddenkers onder elkaar hebben vaak maar een half woord, een enkel beeld nodig om het gevoel van de ander te bevatten. Soms een extra woord om te checken of het klopt wat je hoort dat de ander voelt. Als ik de tijd en de gelegenheid neem om onze multi-dimensionale manier van voelen uit te leggen aan de ‘platlanders’, dan ontstaat er ineens begrip. Daar is behoefte aan; uitleggen wat voor mij zo natuurlijk en vanzelfsprekend is dat ik er vaak niet eens aan denk om dat te doen. Voor taaldenkers kan dit ook een ontdekkingsreis zijn hoe complex je gevoel eigenlijk is.

Gevoel komt als een plaatje binnen.wat wij voelen maarten smit

Een kleine zwart wit foto, een kleurrijke dia, een mistig beeld, een 3 dimensionale film. Het kan van alles zijn hoe een gevoel in ons hoofd binnenkomt. Hoe ziet dat gevoel er uit? Wat zie je? Hoe is het met de kleuren? Hoe groot is het plaatje? Waar sta je ten opzichte van dit beeld?

Gevoel is geluid

De beelden opgeroepen in een gevoel hebben altijd geluid in ons hoofd. Hard of zacht, een enkel repeterend geluid of een volledig orkest, maar altijd gaat gevoel gepaard met geluid.  Is er ook geluid bij dit gevoel? Wat hoor je bij dit gevoel?  Hoe hard is het geluid?

Gevoel is een beweging

Zoals rennen door het korenveld. Zwemmen in gitzwart water. Achterover duiken van de hoogste duikplank. Welke beweging zie je? Welke beweging zou je willen maken bij dit gevoel? Wat gebeurt er als je het even stilzet?

Gevoel is smaak

Verliefdheid bijvoorbeeld heeft voor mij de smaak van verse aardbeien uit eigen tuin. Het was mijn beste verleidingsmanoeuvre ooit om als puber mijn eerste echte zoen te beleven. Onze lippen smaakten naar de net verorberde aardbeien. Als ik een gevoel van verliefdheid ervaar en dat in taal moet beschrijven begin ik dus over de smaak van aardbeien. Tja. Dan heb ik eerst wat uit te leggen, nog voor ik aan het gevoel zelf toe kom.  Wat proef je bij dit gevoel? Welke smaak heeft dit gevoel? 

Gevoel is geur

Herinneringen worden vaak opgeroepen door geuren. Gevoel komt bij ons binnen als geur en ja, verbonden aan de eerste keer dat we een specifieke geur verbonden aan dat gevoel. Zo komt een pijnlijk invasief en belastend gevoel bij mij binnen als de smerige geur van Miss Blanche sigaretten. De rook bijna tastbaar. Als je aan dit gevoel denkt, welke geur ruik je dan? Welke geur hoort bij dit gevoel? 

Gevoel is zintuiglijk, koud of warm

Kippenvel of juist zweten, jeuk of een steek in mijn zij. Mijn opgeroepen gevoel is multi zintuiglijk met spontane lichamelijke gewaarwordingen. Een tinteling van de hoofdhuid, oorsuizen, droge mond. Zodra ik het gevoel heb onder druk gezet te worden wrijf ik met mijn handen over mijn armen.  Wat doet je lijf bij dit gevoel? Waar in je lijf voel je dit gevoel? 

Gevoel is een totaalbeleving

Zoals wij denken van uit het totaalbeeld is ook ons gevoel een totaalbeleving van alle zintuigen en alle beeldvormen. Het dringt zich onmiddellijk in zijn geheel aan ons op. Elk gevoel is zo een verhaal op zich. Moeilijk in een paar zinnen weer te geven. Als je naar dit plaatje, deze film, van je gevoel kijkt, wat komt er dan in je op? Klopt het plaatje zo? Is er nog iets wat je wilt veranderen? 

Gevoel is caleidoscopisch

Als ik dan probeer dit samen te vatten in platte taal dan haal ik voor mijn gevoel 🙂 1 dimensie uit mijn context. Met als gevolg dat men je wat glazig aanstaart of in het beste geval vraagt wat je nu bedoelt, wat je nu echt voelt. Wat wij voelen is een complete speelfilm met een caleidoscopische ervaring aan zintuigen. Door slechts 1 visueel onderdeel te beschrijven in taal is het alsof je een regie aanwijzing leest in een script van een film die je niet kent. Door bij elk onderdeel van het gevoel stil te staan komt het beeld tot leven.

Gevoel beschrijven kost tijd

geen tijd om te voelen maarten smit Als ik bij meer of mindere traumatische ervaringen aan mijn meestal in beeldende denkende cliënten vraag om het gevoel te beschrijven wat erbij hoort, om naar dat gevoel toe te gaan, dan kan dat zomaar een hele sessie in beslag nemen. Bij mij kan dat. De hierboven beschreven lagen in onze multi dimensionale, multi zintuiglijke gevoelsbeleving kunnen je helpen het gevoel van de in beelden denkende ander te vertalen naar taal. Met de vragen kun je samen het gevoel verder in kleuren. Het helpt ons te focussen op wat we nu werkelijk voelen en het helpt jou ons te begrijpen. Het kost alleen tijd en rust.

Misschien is dat wel deel van het probleem. 

Geplaatst in Beelddenken | Getagged , , , , | Een reactie plaatsen